De Wachter over verbinding
Wat maakt een leven zinvol als je werkzame leven achter je ligt? In onze eerdere artikelen over ‘The Great 60+ Reset’ keken we naar keuzes, waarden en kwaliteiten die je meeneemt naar je Second Life. Dit keer voegen we daar een nieuwe vraag aan toe: ‘Voor wie wil ik in deze fase van mijn leven van betekenis zijn? ‘ Deze vraag sluit mooi aan bij de ideeën van de Vlaamse psychiater en schrijver prof. dr. Dirk De Wachter over de schoonheid van verbinding. Hij stelt: ‘We zijn geen losstaande individuen.’

We zijn geen losstaande individuen
De Wachter begint bij een fundamentele gedachte: De mens is volgens hem in wezen een verbonden wezen. We worden niet alleen gevormd door wat we zelf doen, presteren en beslissen. We worden ook, wie we zijn, door de mensen met wie we leven:
- Door ouders
- Door vrienden
- Door partners
- Door collega’s
Ofwel: we zijn verbonden met mensen die we vertrouwden of die ons hielpen, uitdaagden of op het juiste moment iets tegen ons zeiden. De Wachter formuleert dat kernachtig: ‘Ik word bemenst omdat ik gezien word.’ Met gezien worden bedoelt hij meer dan dat iemand naar je kijkt. Het gaat om ertoe doen. Om van betekenis zijn voor een ander en daarmee raakt hij aan iets wat juist in het senior leven relevant kan worden. We hebben te maken met het moment wanneer een vertrouwde rol verdwijnt.
Tijdens je werkzame leven hoefde je je misschien niet vaak af te vragen of je nog ergens van betekenis was. Er waren collega’s die je nodig hadden. Studenten die iets van je wilden weten. Vergaderingen waarvoor je werd verwacht. Een vraag waarvoor iemand even bij je binnenliep. Dan stopt dat. Je agenda wordt leger en dan wordt op een dag je e-mailadres afgesloten. Anderen nemen het stokje over en dat kan natuurlijk heel bevrijdend zijn. Maar dan komt de vraag naar boven: Waar ontleen ik nu mijn betekenis aan? En wat zal ik gaan doen? De Wachter voegt daar iets aan toe: ‘Met wie wil je verbonden zijn en voor wie wil je iets betekenen?’
Van gelukkig zijn naar betekenis
We leven in een tijd waarin veel nadruk ligt op gelukkig zijn en genieten. De nadruk ligt op om er alles uit te halen. Na je pensioen lijkt daar een nieuwe opdracht bij te komen. Maak er vooral een fantastische tijd van. Dat is natuurlijk mooi. Echter, De Wachter stelt: ‘Wij leven voor zin en betekenis. Veel meer dan gelukkig zijn.’ Dat is een interessante verschuiving, want gelukkig zijn is vaak op jezelf gericht. We zijn vaak bezig met:
- Wat maakt míj gelukkig?
- Waar krijg ík energie van?
- Wat wil ík nog meemaken?
Zingeving en betekenis voegen daar iets aan toe:
- Waar doe ik ertoe?
- Waar kan ik iets bijdragen?
- Waar ontstaat echte verbinding?
Dat hoeft helemaal niet groots te zijn. Misschien zit betekenis juist in een gesprek met iemand die je al een tijdje niet hebt gezien. Een kleinkind aandacht geven. Een jongere helpen met de ervaring die jij inmiddels hebt. Of er zijn voor een vriend die door een moeilijke periode gaat of vrijwilligerswerk doen omdat een organisatie jouw kwaliteiten goed kan gebruiken.
Je hoeft de wereld niet meer te veroveren
Dat past ook bij een ander belangrijk uitgangspunt van ‘The Great 60+ Reset’ Je Second Life hoeft geen nieuw carrièreplan te worden. Je hoeft jezelf niet opnieuw uit te vinden. Misschien gaat deze fase juist over iets anders. Over beter zien wat er al is. Wat je hebt geleerd, wat je kunt, wie belangrijk voor je is. En waar jij, met alles wat je hebt meegemaakt, nog iets kunt toevoegen. Soms met iets groots maar soms ook met iets kleins.
Het onvolmaakte hoort er ook bij
De Wachter maakt nog een belangrijke kanttekening. Een betekenisvol leven is geen perfect leven. Verdriet, verlies, onzekerheid, ziekte, teleurstelling en eenzaamheid verdwijnen niet omdat je meer tijd hebt gekregen. Zijn boodschap is juist dat we die onvolmaaktheid niet allemaal individueel hoeven op te lossen. We kunnen een stukje met elkaar meedragen. Dat klinkt misschien vanzelfsprekend, maar in een cultuur waarin zelfstandigheid steeds belangrijker wordt, kan dat best lastig zijn. We willen onszelf redden en de ander niet lastigvallen. De verbinding met anderen werkt twee kanten op. Soms ben jij degene die iets voor een ander betekent en soms moet je toestaan dat een ander iets voor jou betekent. Ook dat is onderdeel van een goed senior leven.
Ruimte, Richting en Relevantie
Daarmee komen we terug bij de drie kernwoorden die binnen The Great 60+ Reset steeds belangrijker zijn geworden:
- Ruimte om stil te staan bij wat werkelijk belangrijk voor je is.
- Richting om bewust te kiezen waar je je tijd en energie aan wilt geven.
- Relevantie om verbonden te blijven en van betekenis te zijn.
Vooral relevantie krijgt door De Wachter extra betekenis. Je hoeft daarvoor geen nieuwe, indrukwekkende rol te vinden. Het gaat erom dat je anderen blijft zien en zelf gezien wordt. Sta af en toe eens stil bij deze vraag: ‘Klopt het leven nog dat ik nu leid?’ Misschien hoef je daar niet meteen een groot plan van te maken. Wat al werkt; één naam, één gesprek of één ervaring. Want een zinvol Second Life ontstaat niet door steeds méér te doen, maar door bewuster te kiezen waar, met wie en voor wie je aanwezig wilt zijn.
Derde en laatste workshop – 11 december 2026
De eerste aanmeldingen voor alweer de 3e en laatste workshop ‘Leef jij het -senior- leven dat bij je past?’ op 11 december zijn inmiddels binnen. Ben je geïnteresseerd? Meld je dan snel aan bij: andy.wagenaar@outlook.com. Er is plaats voor maximaal 12 deelnemers.
Frank van den Horst en Johan Oostlander


