Vorige week was ik op de afscheidsreceptie van een gewaardeerd oud-collega. De opleidingsmanager stortte een emmer van complimenten uit over het hoofd van de verbouwereerde docent, die zich geen houding wist te geven onder de voortdurende lofprijzingen. Toen kreeg het slachtoffer eindelijk het woord: “Ja ik weet niet wat te zeggen; als ik had geweten dat er zoveel waardering was, dan had ik mijn besluit heroverwogen; ik voel me alsof ik hier stiekem bij mijn eigen uitvaartdienst zit mee te luisteren”. Beschaamd flitste het door me heen: “Heb IK eigenlijk wel eens gezegd dat ik hem een geweldige collega vind? Dat ik het zo verdomd gezellig vond dat hij destijds in dezelfde werkkamer zat als ik; dat ik van studenten zulke goede signalen hoorde over zijn lessen”.
Wat is dat toch een Hollandse kleinzieligheid dat we nooit hardop durven zeggen dat iemand het goed doet. Als iemand NIET naar onze maatstaven functioneert, dan zijn we er als de kippen bij om iedereen te laten weten wat er aan Jan mankeert. Behalve Jan zelf natuurlijk, want die mag vooral niet weten dat we hem een waardeloze zak vinden! Het is geen wonder dat er zovelen voortijdig afbranden in die eenzame strijd, die ‘onderwijs’ heet; in een wereld waarin wordt gekeken of die collega misschien beter scoort bij de tentamens of meer voorrechten geniet bij het management. We proberen hem te betrappen op het feit dat hij sommige van zijn formatie-uurtjes wel erg gemakkelijk vult!
Ook van hbo-studenten valt niet altijd op het gepaste respect te rekenen. “Hoezo verplichte lessen? Ben jij van de ratten besnuffeld of zo? We komen net uit de middelbare schoolopvang en willen nu zelf bepalen of we jouw lessen de moeite waard vinden? En op vrijdagochtend vinden we geen enkele les bijwonenswaardig, snappiedat?”
Kortom het moet anders. We moeten de negatieve spiraal doorbreken, voordat het onderwijs in dezelfde malaise komt als de zorgsector en we tegen studenten zullen moeten zeggen: “Helaas deze afstudeervariant bieden we niet meer aan want we kunnen geen docent vinden” of “in deze minor worden alle colleges online verzorgd”.
We kunnen er wat aan doen. Stap op die collega af, omarm hem/haar en zeg: “Goed gedaan! Ik houd van je!” Meteen naar je manager toe en een ferme klap op de schouders: “Wat loop ik toch altijd tegen je te zeiken, en jij doet toch altijd zo je best!” We moeten als collega’s elkaar overeind houden. De sfeer binnen een team is bepalend voor het werkplezier en als die sfeer positief is, dan krijgen de studenten dat indirect ook mee. Spreek af met je directe collega’s en doe iets leuks met elkaar, en niet weer zo’n digitale MS Teams-meeting waarbij de helft van de collega’s de camera heeft uitgezet. Je hebt een unieke baan en je beleeft je werk met elkaar; bouw samen iets op en die werkdruk neem je dan op de koop toe.
Ad Franzen
