Op 16 oktober 2026 verzorgde historicus Tom Sas een filmmiddag over Holland Neutraal, de Nederlandse leger- en vlootfilm uit 1917. Aan de hand van zijn onderzoek lichtte hij de historische achtergrond, totstandkoming en betekenis van de film toe.
De film werd tijdens de Eerste Wereldoorlog gemaakt om te laten zien dat Nederland, ondanks zijn neutraliteit, beschikte over een sterke en goed voorbereide krijgsmacht. Met steun van leger, marine en het koningshuis kreeg filmmaker Willy Mullens unieke toegang tot militaire locaties en oefeningen.
Na de inleiding bekeken de circa 25 aanwezigen de verkorte versie van de film (46 minuten), waarin vooral militaire oefeningen, marineactiviteiten en de paraatheid van leger en vloot centraal staan. Vervolgens besprak Tom Sas de enthousiaste ontvangst van de film in 1917, maar ook de kritiek dat het een propagandistisch en eenzijdig beeld van het soldatenleven gaf.
De conclusie was dat de film zijn oorspronkelijke doelen grotendeels bereikte: het vertrouwen in de Nederlandse krijgsmacht vergroten en de neutraliteit van Nederland kracht bijzetten. Tegenwoordig wordt Holland Neutraal beschouwd als een belangrijk filmhistorisch document en de eerste grote Nederlandse regeringsfilm. De middag werd afgesloten met vragen, een borrel en veel waardering voor de inspirerende presentatie van Tom Sas.
Kijk bij artikelen voor het uitgebreide verslag met de foto's.


