16 oktober 2026: Filmmiddag ‘Holland Neutraal – Nederland in WOI’

Stap even terug naar het Nederland van 1916, een land dat zich omringd door oorlogsgeweld wanhopig neutraal probeert te houden. Terwijl in Verdun en aan de Somme dagelijks duizenden sneuvelden, besloot de Nederlandse regering iets ongekends: het nieuwe medium film inzetten om de paraatheid van ons leger en onze vloot te tonen. Het resultaat werd een van de grootste filmprojecten uit onze geschiedenis: ‘Holland Neutraal. De Nederlandsche Leger- en Vlootfilm’, gemaakt door pionier Willy Mullens.

Op 16 oktober 2026 organiseren wij op Padualaan 101 een gezellige filmmiddag waarin we samen genieten van deze bijzondere historische filmproductie uit WOI en de verhalen erachter.

Om 14.00 uur starten we de middag met een meeslepende voordracht door historicus Tom Sas over de totstandkoming van deze bijzondere propagandafilm. Hij neemt ons mee naar de wereld van 1916–1917: de politieke spanningen, de mobilisatie, de ambities van de regering én de filmische bravoure van Mullens.

Daarna kijken we samen naar de (ingekorte versie van de) film — met halverwege een korte pauze om even op adem te komen. Deze versie is trouwens uniek: dankzij een teruggevonden speellijst uit 1917 kon dirigent Sjef Ipskamp een nieuw arrangement maken van de originele muziek die destijds live door een orkestje werd gespeeld. In 2018 werd deze muziek opnieuw uitgevoerd door de Koninklijke Harmonie ’s‑Hertogenbosch; de opname daarvan is onder de film gemonteerd. Zo krijg je een zeldzame kans om een stille film uit 1917 te beleven zoals het publiek dat toen deed – mét authentieke muzikale omlijsting.

Na de film schetst Tom Sas ons hoe de film in 1917 werd ontvangen: wat pers en publiek zagen, voelden en waarom Holland Neutraal toen zulke volle zalen trok.

Om 16:30 uur sluiten we de middag af met een borrel op het HU-Plein met volop gelegenheid om gezellig na te praten, met elkaar en met Tom Sas.

Kortom, een middag vol geschiedenis, film, muziek en context – een unieke blik op Nederland in oorlogstijd, maar dan vanachter de veilige grens.