Met een combinatie van non-fictie, historische feiten en personen en overtuigende, maar fictieve gebeurtenissen en relaties heeft Judith Fanto met haar “Narcis” een boeiende roman geschreven.
Het verhaal speelt tussen 1916 en 1948. Tussen het gezapige Nederlandse Haarlem en het hectische Oostenrijkse Wenen. Lopend door deze steden geeft de ik-figuur, Herman Loch, een helder filmisch beeld van zijn omgeving. Ook raken we enigszins bekend met het werk van niet-alledaagse beroepen als geurcomponist en restaurateur van schilderijen.
De beschrijvingen van de steden en de beroepen staan in het grote verhaal van deze turbulente periode (met name in Wenen). Op maatschappelijk macroniveau speelt het opkomend nazisme een belangrijke rol. Op persoonlijk microniveau krijgt de warme en intimiteit van een hechte vriendengroep alle aandacht.
En steeds spelen op de achtergrond, ook nu actuele, belangrijke vragen een rol. Waar en wanneer sluipt de destructieve kracht van polarisatie in de samenleving? Wat zijn de grenzen en beperkingen van intimiteit in een vriendengroep? Wanneer wordt subjectief gevoelde maatschappelijke verantwoordelijkheid belangrijker dan persoonlijke banden? Hoe makkelijk, met een beroep op die maatschappelijk verantwoordelijkheid, rationaliseert een van de vrienden zijn verraad? Hoe lang kunnen onderhuidse irritaties verborgen worden gehouden? Hoe verleidelijk is het om deel te zijn van extreme ideologieën (in dit geval het opkomend nazisme)?
Alleen al de herkenbare paralellen met de huidige tijd maken het boek waardevol om te lezen.
