Woensdagochtend in het buurthuis. De koffie staat klaar. Tegenover je zit iemand die al een tijdje werk zoekt. Twintig jaar in een magazijn gewerkt. Zijn baan is weg. Op zijn cv staat één functietitel: magazijnmedewerker.
‘Ik heb eigenlijk altijd hetzelfde gedaan,’ zegt hij.
Je vraagt wat er gebeurde als een levering verkeerd binnenkwam.
Dan komt het verhaal. Hij zag vaak als eerste waar het misging. Hij belde de leverancier, regelde dat een klant toch op tijd zijn spullen kreeg en liet nieuwe collega’s zien hoe ze zulke fouten konden voorkomen.
Altijd hetzelfde? In vijf minuten hoor je iemand vertellen over voorraadbeheer, klantcontact en het inwerken van collega’s. Alleen had hij zijn werk zelf nooit zo beschreven.
Als oud-docent van Hogeschool Utrecht herken je dat moment misschien. Iemand vertelt terloops iets waar hij goed in is. Jij hoort het, vraagt door en ziet dat hij zelf ook anders naar zijn ervaring begint te kijken. Precies dat kun je als vrijwilliger doen voor mensen die werk zoeken.
Van ‘ik deed gewoon mijn werk’ naar ‘dit kan ik’
Als vrijwilliger bij een buurthuis, bibliotheek of sollicitatiespreekuur kun je samen met een werkzoekende een AI-chat openen. Begin bij één situatie uit het vorige werk. Een probleem dat iemand oploste. Een collega die hij hielp. Een klus waarvoor anderen altijd bij haar aanklopten.
Laat namen en vertrouwelijke details weg en probeer deze vraag: ‘Hieronder staat een voorbeeld uit mijn vorige werk. Welke vaardigheden laat ik hierin zien? Wijs per vaardigheid aan wat ik concreet deed. Noem drie functies waarin die ervaring van pas kan komen en geef aan wat ik per functie nog moet uitzoeken.’
Misschien komen er functies uit als voorraadbeheerder, logistiek planner of medewerker orderadministratie. Dan begint het leuke deel. Jullie pakken er echte vacatures bij. Welke spreekt aan? Welke eisen kan iemand onderbouwen met voorbeelden? En welk deel van het werk zou diegene graag leren? Misschien zegt de man tegenover je: ‘Dat plannen lijkt me wel wat. Vooral dat uitzoeken hoe je het oplost als iets misloopt.’ Een halfuur geleden zocht hij nog op één functietitel. Nu heeft hij een richting die hij kan onderzoeken.
De vraag die jij kunt stellen
AI kan helpen om een cv aan te scherpen of een sollicitatiegesprek te oefenen. Laat de chat bijvoorbeeld de rol van recruiter spelen en één vraag tegelijk stellen. Daarna oefenen jullie het gesprek samen.
‘Waarom denk je dat deze baan bij je past?’
‘Ik kan goed organiseren.’
Als oud-docent hoor je meteen dat daar een verhaal achter zit. Dus vraag je: ‘Neem me eens mee naar die ochtend waarop de levering verkeerd ging. Wat deed jij als eerste?’
Daar is het verhaal weer. Nu in zijn eigen woorden. Met een situatie die hij zo voor zich ziet en een voorbeeld dat hij in een echt gesprek kan vertellen.
Misschien is dat wel het mooiste aan dit vrijwilligerswerk. Je gebruikt iets wat je jarenlang in het onderwijs hebt geoefend. Luisteren. Doorvragen. Iemand helpen ontdekken wat hij al kan. AI geeft jullie materiaal om mee te werken. Jij merkt wanneer iemand zijn eigen verhaal begint te geloven.
Begin met één gesprek
In de tweedaagse workshop van AI Proeflokaal brengen deelnemers hun vakkennis in kaart, verkennen ze nieuwe rollen en toetsen ze die aan echte vacatures. Ze oefenen een gesprek en maken een werkvoorbeeld voor een rol die hen aanspreekt. Die aanpak kun je als vrijwilliger ook in kleine stappen gebruiken. Begin met één ervaring en eindig met één actie die de ander zelf kiest. Reinvent your career with AI Een vacature bellen. Een oud-collega vragen om mee te denken. Die ene sollicitatie versturen. En volgende week weer even samen kijken hoe het ging.
Misschien begint iemands volgende baan wel op een woensdagochtend in het buurthuis. Met een kop koffie en jouw vraag: ‘Vertel eens, hoe heb jij dat toen opgelost?’

